جهت دریافت کامل گزارش کلیک بفرمایید
تحلیل اقتصاد کلان و بازارهای مالی در هفته منتهی به ۱۵ آذر ۱۴۰۴
در هفته منتهی به ۱۵ آذر ۱۴۰۴، بازارهای مالی و اقتصادی در فضایی توأم با کنترل نقدینگی داخلی، انتظار برای سیاست‌های پولی جهانی و نوسانات محدود در بازار دارایی‌ها دنبال شد. بررسی داده‌های پولی، بازار سرمایه، کامودیتی‌ها و ارز نشان می‌دهد که اقتصاد در مقطع فعلی بیش از هر چیز تحت تأثیر سیاست‌های انقباضی بانک‌های مرکزی و رفتار انتظاری سرمایه‌گذاران قرار دارد.
سیاست پولی و عملیات بازار باز
در هفته گذشته، عملیات بازار باز بانک مرکزی با محوریت جذب نقدینگی ادامه یافت. بخش قابل توجهی از تقاضای بانک‌ها در قالب توافق بازخرید (ریپو) با سررسید مواجه شد و در نهایت، خالص عملکرد بانک مرکزی به سمت جذب نقدینگی متمایل بود.
همزمان، نرخ بهره بین‌بانکی در محدوده ۲۴ درصد تثبیت شد که نشان‌دهنده عزم سیاست‌گذار پولی برای حفظ انضباط پولی و جلوگیری از فشارهای تورمی در کوتاه‌مدت است. تثبیت این نرخ، پیام روشنی به بازارها مخابره می‌کند: اولویت سیاست‌گذار همچنان کنترل تورم است، نه تحریک رشد اعتباری.
بازار ارز؛ نوسان محدود در چارچوب روند میان‌مدت
در بازار ارز، دلار آزاد پس از رسیدن به سطوح هدف تحلیل‌های قبلی، وارد فاز نوسان و اصلاح محدود شد. شکاف میان نرخ دلار نیما و آزاد در هفته گذشته کاهش یافت و به سطوح پایین‌تری نسبت به ماه‌های قبل رسید؛ موضوعی که می‌تواند نشانه‌ای از تعادل نسبی در انتظارات ارزی باشد.
با این حال، ساختار کلی بازار ارز همچنان حاکی از روند صعودی بلندمدت با اصلاح‌های مقطعی است و رفتار دلار بیش از هر عامل دیگری به سیاست‌های پولی داخلی و تحولات انتظاری وابسته باقی مانده است.
بیشتر بخوانید: بولتن هفتگی اقتصادی هفته منتهی به 8 آذر 1404
طلا و سکه؛ هم‌راستایی با بازار جهانی و انتظارات ارزی
بازار طلا و سکه داخلی در هفته گذشته تحت تأثیر دو عامل اصلی قرار داشت:
- انتظارات کاهشی نرخ بهره در آمریکا که از بازار جهانی طلا حمایت می‌کند
- نوسانات محدود دلار داخلی
در نتیجه، قیمت طلای ۱۸ عیار و گواهی شمش طلا عمدتاً در مسیر صعودی ملایم با اصلاح‌های کوتاه‌مدت حرکت کردند. حباب سکه امامی نیز در سطحی قابل کنترل باقی ماند که نشان می‌دهد بخش مهمی از تقاضا، ماهیت سرمایه‌گذاری و پوشش ریسک دارد، نه هیجانی.
بازار جهانی کامودیتی‌ها؛ فلزات در کانون توجه
در بازارهای جهانی، فلزات اساسی عملکرد متفاوتی را ثبت کردند:
- مس با عبور از سقف‌های قبلی، تحت تأثیر نگرانی‌های مربوط به کمبود عرضه و افزایش موجودی‌های راهبردی، در مسیر صعودی قرار گرفت.
- نقره به‌عنوان فلز پیشرو در موج جدید انتظارات کاهش نرخ بهره، توجه معامله‌گران را به خود جلب کرد.
- نفت برنت در محدوده حمایتی معامله شد؛ تصمیم اوپک‌پلاس برای حفظ چارچوب فعلی تولید، مانع از نوسانات شدید قیمت شد اما همچنان چشم‌انداز میان‌مدت نفت به رشد تقاضای جهانی وابسته است.
بورس کالا و صنایع داخلی؛ افت حجم، ثبات نسبی قیمت‌ها
در بورس کالای ایران، معاملات سیمان، فلزات و محصولات پتروشیمی با کاهش حجم و ارزش معاملات همراه بود. این موضوع بیش از آنکه ناشی از افت تقاضای واقعی باشد، به احتیاط خریداران و انتظار برای شفاف‌تر شدن شرایط قیمتی بازمی‌گردد.
در بخش پتروشیمی، قیمت‌های مرجع FOB عمدتاً بدون تغییر یا با افت جزئی همراه بودند که نشان دهنده فشار بازارهای جهانی بر حاشیه سود تولیدکنندگان است.
بازار سرمایه؛ اصلاح در دل روند میان‌مدت
شاخص کل بورس پس از رشدهای قبلی وارد فاز اصلاح زمانی و قیمتی شد. نسبت P/E بازار همچنان پایین‌تر از میانگین تاریخی قرار دارد و ارزش دلاری بازار نیز فاصله قابل توجهی با میانه بلندمدت خود نشان می‌دهد.
این داده‌ها حاکی از آن است که بازار سهام از منظر بنیادی در سطوح کم‌ریسک‌تری نسبت به گذشته قرار گرفته، هرچند ادامه مسیر آن به متغیرهای کلیدی مانند نرخ بهره، سیاست‌های پولی و جریان نقدینگی وابسته خواهد بود.
جمع‌بندی
مجموع تحولات هفته منتهی به ۱۵ آذر ۱۴۰۴ نشان می‌دهد که اقتصاد و بازارهای مالی در مرحله‌ای از تعادل شکننده قرار دارند؛ جایی که سیاست‌های پولی سخت‌گیرانه، نوسانات بازار دارایی‌ها را کنترل کرده اما در عین حال، سرمایه‌گذاران را محتاط تر کرده است. در چنین فضایی، تصمیم‌گیری‌ها بیش از گذشته نیازمند تحلیل داده‌محور، نگاه میان‌مدت و پرهیز از رفتارهای هیجانی است.
