جهت دریافت کامل گزارش کلیک بفرمایید
تحلیل اقتصاد و بازارهای مالی هفته منتهی به ۳۰ آذر ۱۴۰۴
تصویر کلان اقتصاد ایران (تداوم رکود در شاخص‌های فعالیت)
براساس آخرین گزارش اتاق بازرگانی ایران، شاخص مدیران خرید (شامخ) کل اقتصاد در آبان ۱۴۰۴ با کاهش ۲.۴ واحدی به ۴۹.۵ رسید. قرار گرفتن این شاخص برای بیستمین ماه متوالی زیر سطح خنثی ۵۰، بیانگر تداوم رکود و ضعف در فعالیت‌های اقتصادی است.
هم زمان، شامخ بخش صنعت نیز پس از تعدیل فصلی به ۴۹.۹ واحد کاهش یافت که کمترین سطح سه ماهه اخیر محسوب می‌شود. کاهش سفارشات جدید، افت موجودی مواد اولیه و تضعیف استخدام، مهم ترین عوامل فشار برشاخص صنعت بوده‌اند. اغلب صنایع از جمله فلزات، شیمیایی، نساجی و قطعات خودرو با کاهش فعالیت مواجه بوده‌اند.
سیاست پولی و عملیات بازار باز (کنترل نقدینگی با نرخ بهره بالا)
در هفته مورد بررسی، بانک مرکزی در عملیات بازار باز با ۲۸۴ همت تقاضای ریپو مواجه شد که با ۲۴۲ همت آن موافقت گردید. همچنین حدود 4.3 همت جذب نقدینگی خالص از شبکه بانکی انجام شد.
نرخ بهره بین‌بانکی همچنان در سطح ۲۴ درصد تثبیت شده که نشان‌دهنده تداوم سیاست انقباضی و تلاش سیاست‌گذار برای مهار تورم و کنترل رشد نقدینگی است. این سطح نرخ بهره، اگرچه در مهار تورم مؤثر است، اما فشار مضاعفی بر بخش واقعی اقتصاد و سرمایه‌گذاری وارد می‌کند.
بازار ارز و طلا (اصلاح دلار، تداوم مسیر صعودی طلا)
در بازار ارز، دلار آزاد پس از رسیدن به اهداف کوتاه مدت وارد فاز اصلاحی شده و اختلاف آن با نرخ نیما به حدود ۷۸ درصد رسیده است. با وجود اصلاح مقطعی، همچنان در سناریوی میان مدت امکان حرکت دلار به سطوح بالاتر (تا محدوده ۱۴۰ هزار تومان) منتفی نیست.
در بازار طلا:
- طلای ۱۸ عیار هدف ۱۳۰ میلیون ریال را شکسته و هدف بعدی در محدوده ۱۴۵ میلیون ریال قرار دارد.
- سکه امامی با حباب حدود ۷ درصد معامله می‌شود.
- گواهی شمش طلا نیز در مسیر صعودی تا محدوده ۱۹ میلیون ریال به ازای هر گواهی قرار دارد.
بازارهای جهانی (حمایت فلزات از سیاست‌های انبساطی)
در بازارهای جهانی، فلزات اساسی تحت تأثیر سیاست‌های انبساطی، رشد تقاضای صنعتی و تنش‌های ژئوپلیتیک عملکرد مثبتی داشتند:
- مس با عبور از ۱۱,۸۰۰ دلار، تحت تأثیر رشد تقاضای مرتبط با هوش مصنوعی و برقی‌سازی، با چشم‌انداز صعودی بلندمدت مواجه است.
- نقره با هدف بلندمدت ۸۵ دلار همچنان جذاب ارزیابی می‌شود.
- روی و آلومینیوم نیز با محدودیت‌های عرضه و تعطیلی برخی واحدهای ذوب، از قیمت‌ها حمایت شده‌اند.
در مقابل، نفت برنت به زیر ۶۰ دلار سقوط کرد؛ ضعف تقاضای چین، مازاد عرضه و نبود ریسک ژئوپلیتیک مؤثر، مهم‌ترین دلایل فشار بر قیمت نفت بوده‌اند.
بورس کالای ایران (افت معاملات سیمان، رشد قیمت فلزات)
در بورس کالا:
- معاملات سیمان با کاهش ۱۲ درصدی حجم و افت حدود ۲ درصدی قیمت‌ها همراه شد.
- در بخش فلزات، اغلب محصولات از جمله میلگرد، ورق گرم، کاتد مس و شمش آلومینیوم افزایش قیمت هفتگی و ماهانه را تجربه کردند.
- نسبت قیمت مواد اولیه به محصولات نهایی نشان‌دهنده تداوم فشار هزینه‌ای بر صنایع پایین‌دستی است.
بازار سرمایه (ارزندگی نسبی در سایه رکود)
شاخص کل بورس همچنان در مسیر صعودی بلندمدت قرار دارد و هدف میان‌مدت آن محدوده ۳.۸ میلیون واحد برآورد می‌شود.
از منظر ارزندگی:
- P/E بازار در سطح ۷.۳ قرار دارد که پایین‌تر از میانه تاریخی است.
- ارزش دلاری بازار سرمایه به حدود ۹۸.۷ میلیارد دلار کاهش یافته که فاصله معناداری با میانگین تاریخی ۱۲۸ میلیارد دلار دارد.
این ارقام نشان می‌دهد بازار سرمایه از منظر بنیادی در محدوده ارزنده قرار دارد، هرچند ریسک‌های کلان اقتصادی و نرخ بهره بالا مانع از شکل‌گیری موج پرقدرت تقاضا شده‌اند.
جمع‌بندی
اقتصاد ایران همچنان با رکود در بخش واقعی، سیاست پولی انقباضی و نااطمینانی بالا مواجه است. در مقابل، بازارهای دارایی به‌ویژه طلا و برخی فلزات از شرایط جهانی و انتظارات تورمی حمایت می‌گیرند. بازار سرمایه در شرایط فعلی بیش از آنکه صعودی پرشتاب باشد، در حال انباشت ارزندگی برای دوره‌های آتی است.
